بندر گناوه خیابان امام جنب دادگستری دفتر وکالت بابک خوانساری

شهادت از جمله دلایلی است که می تواند یک دعوا را اثبات کند. پس نقش مهمی در نظام های حقوقی و قضایی دارد و دعاوی زیادی را در مراجع دادگستری ثابت می کند.  شهادت به معنای آنست که فردی به نفع یکی از طرفین دعوی و به ضرر طرف دیگر اعلام اطلاع از وقوع امری کند. ما در ادامه به توضیح جرم و مجازات شهادت دروغ آن می پردازیم.

شهادت که از ادله اثبات دعوی است گاهی مورد سوء استفاده و فریب بعضی اشخاص قرار می گیرد. افرادی که گناه دروغ را به دوش می کشند. اشخاص ممکن است با دریافت مبالغ هنگفت یا ناچیز، تهدید، پیشنهاد و… به ادای شهادت دروغ به میل یکی از اصحاب دعوا بپردازند. شهادت کذب یعنی فرد برخلاف حقیقت و آنچه دیده  نزد دادگاه و مقامات رسمی شهادتی ادا کند. به همین علت قانون شهادت دروغ را جرم عمدی می داند. دروغ حرام و گناهی کبیره است که قرآن آن را نهی کرده. بهتر است بدانیم که عدم بیان حقیقت، مشمول مجازات شهادت کذب نیست.

شهادت کذب
حتی اگر شهادت در صدور رای دادگاه تأثیری نداشته باشد؛ مجازات جرم شهادت کذب مطلق است.

شهادت دروغ

شهادت دروغ جرم عمدی به حساب می آید به این دلیل که در آغاز ادای شهادت، شاهد سوگند می خورد و به عواقب آن و مفاد شهادت آگاه می شود. حتی اگر شهادت در صدور رای دادگاه تأثیری نداشته باشد؛ مجازات جرم شهادت کذب مطلق است.

طبق ماده 650 قانون مجازات اسلامی، جرم شهادت دروغ هنگامی تحقق می یابد که شهادت در دادگاه و نزد مقامات رسمی صورت پذیرد. شرایط جرم شهادت دروغ می تواند شامل موارد ذیل باشد :

  1. شهادت دروغ باید در دادگاه صورت پذیرد: شهادتی که در خارج از دادگاه و مراجعی که دادگاه نیستند، بیان شود، شهادت کذب را محسوب نمی شود. برای مثال ادای شهادت کذب در کلانتری، پاسگاه، دفتر خانه رسمی دروغ نیست.
  2.  شهادت دروغ باید نزد مقامات رسمی و در دادگاه ادا شود. پس شهادت بایستی نزد شخصی که صلاحیت دارد ادا شود.

البته طبق نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه ، مقامات رسمی اختصاص به مقامات قضایی ندارد . یعنی شهادت نزد سایر مقامات غیر قضایی که در قانون مشخص شده اند هم شهادت کذب شمرده می شود. مثلاطبق ماده 49 قانون ثبت احوال اگر کسی در اداره ثبت احوال شهادت کذب دهد و این شهادت در صدور شناسنامه موثر گردد شهادت کذب محسوب می شود.

مجازات شهادت دروغ

شهادت کذب مشمول ضمانت اجرای حقوقی و ضمانت اجرای کیفری می باشد. اثبات شهادت کذب با مجازات حبس ، جزای نقدی و جبران خسارت محقق می یابد. برای نمونه مجازات شهادت کذب در ماده 650 قانون تعزیرات اینطور آمده:

  • هرکس در دادگاه نزد مقامات رسمی به دروغ شهادت دهد ، به سه ماه و یک روز تا دو سال حبس و یا به یک میلیون و پانصد هزار تا دوازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم می شود.
  • در صورتی که شهادت کذب سبب اجرای مجازاتی چون دیه ( دیه شکستن استخوان) ، حدود ( حد شرب خمر ) یا قصاص ( اعدام ) بر فردی شود ، همان مجازات بر کسی که شهادت کذب داده اعمال می شود. مثلا، اگر شخصی به جرمی که حکمش قصاص است، شهادت دهد ، و پس از اجرای قصاص ثابت شود که شهادت کذب داده اند ، قاضی و مأمور اجرای حکم مقصر نیستند؛ بلکه ادا کننده شهادت دروغ اعدام می شود .
  • طبق قانون آیین دادرسی کیفری ، در صورتی که بازداشت بر اثر اعلام مغرضانه جرم، شهادت کذب و یا تقصیر مقامات قضایی باشد ، دولت باید جبران خسارت کند و می تواند به مسئول اصلی مراجعه کند.

مطابق قانون اگر شخصی علیه دیگری شهادت دروغ دهد و رأی دادگاه بر اساس شهادت او صادر شود، در این صورت می توان از طریق دیوان عالی کشور ، تقاضای اعاده دادرسی نمود. البته باید شهادت کذب به موجب حکم قطعی ثابت شود.

جبران خسارت شهادت دروغ

بر اساس قانون مدنی هر انسانی که به دیگری خسارتی وارد کند بایستی آن را جبران کند. پس اگر شهادت موجب خسارتی به شخصی شود بایستی آن را  جبران کند. در قانون مواردی در خصوص جبران خسارت شهادت دروغ آمده است.

طبق ماده ۲۰۱ قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، هنگامی که دادگاه از شهود درخواست ادای شهادت می کند و بعد معلوم می شود غیر واقعی بوده، چه به نفع یا ضرر طرفین باشد، علاوه بر مجازات شهادت کذب، خسارت آن نیز باید پرداخت شود.

 

برای مشاوره حقوقی با دفتر ما در بوشهر و بندرگناوه تماس بگیرید یا از مشاوره حضوری بهره مند شوید.

بابک خوانساری وکیل پایه یک دادگستری در بوشهر و بندر گناوه